Safran, Crocus sativus çiçeğinin üç kırmızı dişicik tepesinden elde edilir. Bir kilo safran için 150 binden fazla çiçeğin elle toplanması gerekir. Dünyanın en pahalı baharatı olmasının sebebi bu.
Kaynar su safranı harcar
Safranın rengini veren krosin, tadını veren pikrokrosin ve kokusunu veren safranal ısıya ve ışığa duyarlıdır. Kaynar su döktüğünüzde bu bileşiklerin bir kısmı bozulur. Doğrusu, safranı 50-60 derece sıcaklıktaki suda yaklaşık 20 dakika demlemektir. Pratik bir yöntem: suyu kaynatın, ocaktan alın ve 8-10 dakika bekleyin; elinizi bardağa rahatça değdirebiliyorsanız uygun sıcaklıktasınız.
Bilim ne diyor?
Safran, ruh hâli ve kaygı üzerine en çok çalışılmış bitkilerden biri. Hafif ve orta düzey depresif belirtilerde, kaygıda ve uyku kalitesinde safran ekstresinin plaseboya göre olumlu etki gösterdiği klinik çalışmalar ve bunları bir araya getiren meta-analizler yayımlandı. Bu çalışmalarda genellikle standart dozda ekstre kullanıldığını, mutfaktaki bir tutam safranla aynı şey olmadığını da bilmek gerekir.
Önce uzmana danışın
Depresyon, kaygı ve uykusuzluk ciddi durumlar. Safrana başlamadan önce mutlaka psikiyatrist ya da psikoloğa danışın. Özellikle antidepresan, kan sulandırıcı ya da tansiyon ilacı kullanıyorsanız, safran ekstreleri bu ilaçlarla etkileşebilir. Safran tedavinin yerine geçmez; hekiminizin bilgisi dahilinde destek olabilir.
Gerçek safranı tanımak
- İplikler bir ucu genişleyen, trompet şeklinde kırmızı tellerdir; sarı kısımlar (stil) çok fazlaysa kalite düşer.
- Ilık suya bırakıldığında rengini yavaş yavaş, sarı-turuncu olarak verir; anında koyu kırmızı boyayan ürün şüphelidir.
- Toz safranda karıştırma riski daha yüksektir; iplik tercih edin.
Sık sorulan sorular
Safran çayı kaç derecede demlenir?
50-60 derece suda yaklaşık 20 dakika demlenir. Kaynar su etken maddeleri bozar.
Safran depresyona iyi gelir mi?
Klinik çalışmalar hafif-orta belirtilerde destekleyici etki gösteriyor; ancak kullanmadan önce psikiyatrist ya da psikoloğa danışılmalıdır.
Hamileler safran kullanabilir mi?
Yemeklerdeki küçük miktarlar dışında yüksek doz safran hamilelikte önerilmez.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Yazar, adı geçen AllBio, Apimega ve FitoTea markalarının üreticisi ABT Doğal Ürünler'in kurucusudur.
