Aynı bitkiyi iki farklı yöntemle hazırladığınızda bardağa geçen madde de farklı olur. Bitki çayında en sık yapılan hata, her şeyi aynı tencerede aynı süre kaynatmaktır.
Demleme (infüzyon)
Bitkinin üzerine sıcak su dökülür, ağzı kapatılır ve beklenir. Çiçek, yaprak ve ince sapların çoğu böyle hazırlanır: ıhlamur, papatya, adaçayı, kekik, nane, melisa. Bu bitkilerdeki uçucu yağlar ve hassas bileşikler kaynama ile buhar olup gider. Demlerken kabın ağzını kapatmak bu yüzden önemlidir; kapağın içinde biriken damlaları da bardağa geri dökün.
Kaynatma (dekoksiyon)
Kök, kabuk, tohum ve sert meyveler sıcak suya kolay teslim olmaz. Meyan kökü, zencefil, tarçın kabuğu, kuşburnu gibi bitkiler soğuk suyla ocağa konur, kaynadıktan sonra kısık ateşte 10-15 dakika tutulur ve ardından birkaç dakika dinlendirilir.
Karışık çaylarda ne yapmalı?
Kök ve yaprağı aynı karışımda kullanacaksanız önce kökleri kaynatın, ocaktan aldıktan sonra yaprak ve çiçekleri ekleyip ağzını kapatarak demlenmeye bırakın. Böylece her bitkiden doğru şekilde faydalanırsınız.
Küçük ama önemli ayrıntılar
- Bir su bardağı (200 ml) için genellikle bir tatlı kaşığı kuru bitki yeterlidir.
- Safran gibi hassas bitkiler kaynar suyu sevmez; 50-60 derece su yeterlidir.
- Bitki çayını termosta saatlerce bekletmeyin; taze hazırlayın.
- Kuru bitkiyi şeffaf kavanozda güneş gören yerde saklamayın.
Sık sorulan sorular
Ihlamur kaynatılır mı?
Hayır. Ihlamur çiçek ve yaprak içerdiği için demlenir; kaynatılırsa uçucu bileşenleri kaybolur.
Hangi bitkiler kaynatılır?
Kök, kabuk, tohum ve sert meyveler; örneğin meyan kökü, zencefil, tarçın ve kuşburnu.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Yazar, adı geçen AllBio, Apimega ve FitoTea markalarının üreticisi ABT Doğal Ürünler'in kurucusudur.
