Arı sütü, genç işçi arıların baş bölgesindeki bezlerden salgılanan beyaz, kremamsı bir maddedir. Bütün larvalar ilk günlerde bununla beslenir; kraliçe olacak larva ise hayatı boyunca yalnızca arı sütü yer. Aynı genetikle doğan iki arıdan birinin kraliçe olmasında beslenmenin rolü büyüktür.
İçinde ne var?
Arı sütü yaklaşık üçte iki oranında sudur. Geri kalanını proteinler, şekerler, yağ asitleri, B grubu vitaminleri ve mineraller oluşturur. Kendine özgü bir yağ asidi olan 10-HDA (10-hidroksi-2-desenoik asit) arı sütünün kalite göstergelerinden biri kabul edilir ve laboratuvarda ölçülebilir.
- Su %60–70
- Protein %9–18
- Şekerler %7–18
- Lipitler (10-HDA dahil) %3–8
- Mineral ve diğer %1–4
Neden ham balla karıştırılır?
Taze arı sütü çok hassastır. Oda sıcaklığında, ışıkta ve havayla temas ettiğinde hızla bozulur. Ham bal, düşük nemi ve doğal yapısıyla arı sütü için koruyucu bir ortam oluşturur. Ayrıca arı sütünün ekşi, keskin tadını yumuşatır. Önemli olan, balın ısıl işlem görmemiş, gerçekten ham bal olmasıdır.
Nasıl saklanır, nasıl tüketilir?
- Saf arı sütü buzdolabında, ağzı kapalı koyu cam kapta tutulur; dondurucuda daha uzun dayanır.
- Ham bal karışımı serin ve karanlık bir yerde saklanır; güneş gören tezgâh üstünde bırakılmaz.
- Metal kaşık yerine tahta ya da plastik kaşık tercih edilir.
- Sabah aç karnına, dilin altında eritilerek alınması gelenekseldir. Sıcak çaya ya da süte katılmaz.
Gerçek arı sütü nasıl anlaşılır?
Etikette arı sütü oranının yazması, üretici bilgisi ve gıda onay numarası şarttır. Çok ucuz “arı sütlü bal” ürünlerinde arı sütü oranı simgesel olabilir. Analiz raporunda 10-HDA değerini sormak, üreticiyi tanımanın en kısa yoludur.
Sık sorulan sorular
Arı sütü buzdolabında mı saklanır?
Saf arı sütü buzdolabında ya da dondurucuda saklanır. Ham balla karıştırılmış ürünler serin ve karanlık yerde tutulabilir.
Arı sütü çocuklara verilir mi?
Bir yaşından küçüklere bal içeren ürün verilmez. Daha büyük çocuklarda hekime danışılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Yazar, adı geçen AllBio, Apimega ve FitoTea markalarının üreticisi ABT Doğal Ürünler'in kurucusudur.
