Propolis, arıların ağaç tomurcuklarından ve kabuklarından topladığı reçineleri kendi enzimleriyle karıştırarak ürettiği bir madde. Kovanın kapısını, çatlaklarını onunla kaplarlar. Dünya genelinde binlerce araştırmaya konu olmuş bir arı ürünü; ama her şişede aynı propolis yok.
Arı bazen yanılabiliyor
Müthiş bir yaratılış bu, fakat arı her zaman doğru reçineyi seçmiyor. Kovanın yakınında erimiş asfalt, boya fabrikası gibi yumuşak, yapışkan kaynaklar varsa arı bunları da kovana taşıyabiliyor. Bu yüzden ham propolis olduğu gibi kullanılmaz. Ayrıştırılması, süzülmesi ve analiz edilmesi gerekir. Kovanın yeri, yani çevresindeki bitki örtüsü ve kirlilik, propolisin kalitesini doğrudan belirler.
Alkol meselesi
Propolisteki etken maddeler en iyi alkolde çözünür. Bu yüzden ekstraksiyon genellikle alkolle yapılır. Ancak alkol özellikle çocuklar için uygun değildir. İyi bir üretimde ekstraksiyondan sonra alkol uçurulur ve propolis su ya da gliserin bazlı bir taşıyıcıya alınır. Şişede “alkolsüz” yazıyorsa bu sürecin yapıldığını gösterir; emin değilseniz üreticiye sorun.
- 1KovanArı tomurcuk ve kabuk reçinelerini toplar
- 2Ham propolisKovan çevresindeki kirleticileri de taşıyabilir
- 3AyıklamaBalmumu, odun ve yabancı maddeler ayrılır
- 4EkstraksiyonEtken maddeler en iyi alkolde çözünür
- 5Alkolün uçurulmasıÇocuklar için uygun hâle getirilir
- 6Analiz ve onayLaboratuvar raporu, Bakanlık onay numarası
Etikette mutlaka bakmanız gereken üç şey
- Gıda takviyesi onay numarası. Türkiye'de takviye edici gıdalar Tarım ve Orman Bakanlığı onayıyla satılabilir. Bu numara olmadan satış yasaktır.
- Propolis oranı ve çözücü. Yüzde kaç propolis, hangi taşıyıcı (su, gliserin, alkol) kullanılmış?
- Üretici adresi ve parti numarası. Kim üretmiş, nerede doldurulmuş, takip edilebiliyor mu?
Propolis ilaç değildir
Karnınız ağrıyor diye propolise başlamayın. Belki o sırada bir hastalık ilerliyor; vakit çok önemli. Önce rahatsızlığınızın ne olduğunu hekiminizle öğrenin. Propolis, genel sağlığı desteklemek için bilinçli tüketilen bir arı ürünüdür. Şeker ve tansiyon hastalarında da miktar farklı değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Propolis çocuklara verilebilir mi?
Alkol içermeyen ve çocuk dozu belirtilen ürünler hekime danışılarak kullanılabilir. Alerji riski için önce küçük miktar denenmelidir.
Ham propolis çiğnemek doğru mu?
Ham propolis kovan çevresindeki kirleticileri taşıyabilir. Ayrıştırılmış ve analiz edilmiş ürün tercih edilmelidir.
Propolis etiketinde onay numarası şart mı?
Evet. Takviye edici gıdalar Bakanlık onay numarası olmadan satılamaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Yazar, adı geçen AllBio, Apimega ve FitoTea markalarının üreticisi ABT Doğal Ürünler'in kurucusudur.
