Meyan kökü Anadolu'da şerbetiyle, çayıyla bilinir. Son yıllarda ise sosyal medyada “zehir” gibi anlatılmaya başlandı. Gerçek ikisinin arasında bir yerde.
Bir bilim insanının hesabı
Yıllar önce bir kongrede rahmetli Prof. Dr. Erdem Yeşilada'nın şu sözünü hiç unutmadım: Laboratuvarda baktığında, normal hazırlanmış meyan kökü çayından zarar görmek için bir insanın günde yaklaşık 14 bardak içmesi gerekiyormuş. Ve ekledi: zaten kim içer 14 bardak? Bu söz meseleyi doğru yere koyuyor: zehri yapan dozdur.
Glisirizin ve tansiyon
Meyan kökünün tatlı tadını veren glisirizin, uzun süre ve yüksek miktarda alındığında vücutta sodyum ve su tutulmasına, potasyum kaybına ve tansiyon yükselmesine yol açabilir. Avrupa'daki değerlendirmeler, düzenli tüketimde günlük glisirizin miktarının 100 mg'ın altında tutulmasını öneriyor. Sorun çoğunlukla aylarca, her gün büyük miktarda meyan şekeri ya da yoğun şerbet tüketen kişilerde görülüyor.
Kimler uzak durmalı?
- Yüksek tansiyonu olanlar
- Kalp ve böbrek hastaları
- Potasyum düşüklüğü olanlar ya da idrar söktürücü kullananlar
- Kalp ilacı (digoksin gibi) ve kortizon kullananlar
- Hamileler
Bu gruplar dışındaki sağlıklı yetişkinler için ara ara içilen bir fincan meyan kökü çayı ya da bir bardak şerbet, abartıldığı gibi bir tehlike oluşturmaz. Ama “bitkisel” diye her gün litrelerce tüketmek de doğru değil.
Sık sorulan sorular
Meyan kökü tansiyonu yükseltir mi?
Uzun süre ve yüksek miktarda tüketildiğinde glisirizin nedeniyle tansiyonu yükseltebilir. Hipertansiyon hastaları uzak durmalıdır.
Meyan kökü çayı her gün içilir mi?
Sağlıklı yetişkinlerde ara ara tüketim sorun oluşturmaz; aylarca her gün yüksek miktarda tüketim önerilmez.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Yazar, adı geçen AllBio, Apimega ve FitoTea markalarının üreticisi ABT Doğal Ürünler'in kurucusudur.
